Stanowisko
Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydawanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Najważniejszą rzeczą, którą należy poruszyć przy okazji omawiania sprawy zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA jest sprawa wynagrodzenia dla lekarzy za te czynności. W ocenie OZZL i powszechnej opinii lekarzy, podzielanej przez licznych prawników, lekarze powinni otrzymywać od ZUS wynagrodzenie za wypisywanie druków ZUS ZLA i w proponowanym rozporządzeniu powinna znaleźć się ustalona kwota tego wynagrodzenia. OZZL proponuje aby była to kwota 15 złotych za wypełnienie jednego druku ZUS ZLA.
Zgodnie z ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U.2005.31.267 z późn. zmianami) oraz ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2008.164.1027): wystawianie zaświadczeń ZUS ZLA nie jest świadczeniem zdrowotnym, ale jest świadczeniem wykonywanym na rzecz ZUS i nie w celach zdrowotnych ale w celu ustalenia uprawnień do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Co prawda wystawianie zaświadczenia ZUS ZLA zawiera w sobie elementy orzekania o stanie zdrowia pacjenta, ale forma tego zaświadczenia i jego treść znacznie przekracza treść i formę jaka wystarczyłaby do samego orzekania o stanie zdrowia. Obowiązek orzekania o stanie zdrowia przez lekarza, czyli wykonanie przez niego świadczenia zdrowotnego, opłacanego przez NFZ zostałby wypełniony w przypadku, gdyby lekarz na dowolnej kartce papieru napisał, że konkretny pacjent o wymienionym imieniu i nazwisku jest chory i wymaga zwolnienia z pracy na określony okres. Podawanie wszelkich innych informacji ponad te wyżej wymienione, a w szczególności wypisywanie ich według określonego wzoru i na określonych drukach – jest działaniem wykonywanym na rzecz ZUS i w zastępstwie ZUS. Wszystkie bowiem te czynności mogą być wykonane przez pracowników ZUS na podstawie posiadanych przez ZUS informacji (co nawiasem mówiąc przyznaje pani minister w uzasadnieniu do proponowanego uproszczenia druku ZUS ZLA). Skoro lekarze wykonują obowiązki ZUS – zamiast pracowników ZUS – jest oczywiste, że powinni otrzymać za to wynagrodzenie. Bez rozwiązania tego podstawowego problemu, wszelkie inne mają mniejsze znaczenie.
Oczywiście przyjmujemy z zadowoleniem nieznaczne uproszczenie druku ZUS ZLA, ale stwierdzamy, że nadal wypełnienie tego druku oznacza podawanie tych informacji, które nie są potrzebne do orzekania o zdrowiu pacjenta, ale do określenia uprawnień ubezpieczonego do świadczeń pieniężnych z ZUS. Wypełnienie druku ZUS ZLA w proponowanej - nieco uproszczonej – formie nadal nie stanowi zatem wykonywania świadczenia zdrowotnego, za które lekarz i ZOZ są wynagradzani z NFZ, ale – w dalszym ciągu - stanowi wykonanie zadania zleconego przez ZUS. ZUS nadal oczekuje, że lekarz poda te informacje, które mogą być uzyskane przez pracowników ZUS na podstawie danych pozostających w dyspozycji ZUS i ewentualnie osoby ubezpieczonej. Lekarze więc nadal mają wykonywać część obowiązków ZUS. Jest zatem oczywiste, że lekarze powinni otrzymać za wykonanie zlecenia ZUS odpowiednie wynagrodzenie od zleceniodawcy.
Podsumowując:
Jeżeli MPiPS chce zachować proponowany przez siebie wzór zaświadczenia ZUS ZLA (nieco tylko uproszczony w stosunku do wzoru dotychczasowego) – ZUS musi wypłacać wynagrodzenie dla lekarzy wypełniających to zaświadczenie. Nadal bowiem jego wypełnianie będzie czynnością znacznie przekraczającą obowiązek orzekania o stanie zdrowia, jaki ciąży na lekarzu i za jaki lekarz jest wynagradzany w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Jeżeli MPiPS nie chce, aby ZUS wypłacał lekarzom wynagrodzenie za wypełnianie druków ZUS ZLA – druk ten musi być radykalnie uproszczony, aby jego wypełnianie nie przekraczało tych czynności, które składają się na orzekanie o zdrowiu pacjenta. Druk taki powinien zatem przewidywać jedynie podanie następujących informacji: imienia i nazwiska chorego ew. jego datę urodzin i ilość dni zwolnienia od pracy (oraz podpis lekarza).
W załączniku przesyłamy kopię listu, jaki OZZL – Region Mazowiecki przesłał do pani minister 2 września 2009 roku w niniejszej sprawie. List zawiera szczegółowe uzasadnienia naszego stanowiska z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.
Przesyłam wyrazy szacunku
Zarząd Krajowy OZZL
Krzysztof Bukiel – przewodniczący Zarządu
Załącznik – 1 List Regionu Mazowieckiego OZZL do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 02 września 2009r.
Projekt rozporządznia Ministra Pracy i Polityki Społecznej - tutaj